
El; parmak kemikleri, metakarp kemikleri ve el bileğindeki küçük karpal kemiklerden oluşan karmaşık bir yapıdır. El bileğinin ön kola bağlandığı bölgede radius ve ulna kemikleri bulunur.
Düşme, ezilme, trafik kazası veya spor yaralanması sonucunda bu kemiklerin herhangi birinde kırık oluşabilir.
Sık Görülen Kırıklar
- Distal radius kırığı
- Skafoid kırığı
- Metakarp kırıkları
- Boksör kırığı
- Parmak kemiği kırıkları
- Eklem içi kırıklar
- Ezilmeye bağlı çok parçalı kırıklar
Belirtileri Nelerdir?
- Ağrı
- Şişlik
- Morarma
- Şekil bozukluğu
- Parmak veya bilek hareketlerinde kısıtlanma
- Kavrama gücünde azalma
- Kemik üzerinde hassasiyet
- Uyuşma veya karıncalanma
- Açık yaradan kemik görülmesi
Bazı skafoid kırıklarında şişlik ve şekil bozukluğu az olabilir. Başparmak kökündeki enfiye çukurunda devam eden ağrı önemsenmelidir.
Tanı Nasıl Konulur?
Elin şekli, parmakların dönüşü, dolaşım, duyu ve tendon fonksiyonları değerlendirilir. Röntgen kırığın yeri ve şekli hakkında bilgi verir.
Eklem içi, skafoid veya karmaşık kırıklarda bilgisayarlı tomografi kullanılabilir. İlk röntgende görünmeyen skafoid kırıklarında MR veya kontrol görüntülemesi gerekebilir.
Kırıkların Tedavisi
Tedavi seçiminde:
- Kırığın yeri
- Kayma ve açılanma miktarı
- Eklem yüzeyinin etkilenmesi
- Kırığın stabilitesi
- Açık veya kapalı olması
- Hastanın yaşı ve aktivite düzeyi
- Eşlik eden tendon, sinir ve bağ yaralanmaları
dikkate alınır.
Ameliyatsız Tedavi
Uygun hizalanmış ve stabil kırıklarda atel veya alçı kullanılabilir. Bazı kaymış kırıklar uyuşturma altında yerine oturtularak alçıyla takip edilebilir.
Kontrol röntgenleri kırığın pozisyonunu koruyup korumadığını gösterir.
Cerrahi Tedavi
Aşağıdaki durumlarda ameliyat değerlendirilebilir:
- Kırığın kabul edilemeyecek şekilde kayması
- Eklem yüzeyinin bozulması
- Kırığın alçı içinde yer değiştirmesi
- Açık kırık
- Çok parçalı veya instabil kırık
- Parmakta dönme bozukluğu
- Sinir veya damar hasarı
Kırık; vida, plak, tel veya dışarıdan tespit sistemi kullanılarak sabitlenebilir.
Parmaklarda Dönme Bozukluğu Neden Önemlidir?
Parmak kırıklarında yalnızca röntgen değil, parmakların yumruk yapılırken birbirine göre hizası da değerlendirilir. Dönme bozukluğu bulunan parmak komşu parmağın üzerine binebilir ve kavramayı bozabilir.
Benzer Konular
El ve el bileği sağlığıyla ilgili diğer başlıkları inceleyin.
İyileşme ve El Terapisi
El kırıklarında uzun süre hareketsizlik sertliğe neden olabilir. Kırık stabil hale geldiğinde kontrollü hareketlere başlanması önemlidir.
El terapisi:
- Şişliğin azaltılması
- Hareket açıklığının korunması
- Tendon kaymasının geliştirilmesi
- Kavrama gücünün geri kazanılması
- Günlük yaşama dönüş
amacıyla uygulanabilir.
Acil Değerlendirme Gerektiren Durumlar
- Açık yara
- Parmakta solukluk veya morarma
- Yeni gelişen uyuşma
- Şiddeti giderek artan ağrı
- Parmakları hareket ettirememe
- Belirgin şekil veya dönme bozukluğu
Bilgilendirme: Kırığı kendi imkânlarıyla düzeltmeye çalışmak damar, sinir ve tendon hasarına neden olabilir.