Ayak bileği instabilitesi, ayak bileğinin özellikle engebeli zeminde veya yön değiştirirken tekrarlayan biçimde “boşalması” ya da burkulacakmış gibi hissedilmesidir. Genellikle daha önce geçirilmiş dış yan bağ yaralanmalarından sonra gelişir.

Neden Oluşur?
Ayak bileği burkulması sonrasında bağlar gerektiği gibi iyileşmezse mekanik gevşeklik meydana gelebilir. Bunun yanı sıra denge, koordinasyon ve kas kontrolünün yeterince geri kazanılamaması fonksiyonel instabiliteye yol açabilir.
En önemli risklerden biri ilk burkulma sonrasında rehabilitasyonun tamamlanmamasıdır.
Belirtileri Nelerdir?
- Tekrarlayan ayak bileği burkulmaları
- Ayak bileğinde boşalma hissi
- Engebeli zeminde güvensizlik
- Dış ayak bileğinde ağrı
- Aktivite sonrasında şişlik
- Spora dönerken tedirginlik
- Denge kaybı
Tanı Nasıl Konulur?
Muayenede bağların gevşekliği, kas kuvveti, denge ve ayak yapısı değerlendirilir. Basarak çekilen röntgenler kemik yapıları gösterir. Gerektiğinde stres grafileri veya MR ile bağlar, kıkırdak yüzeyler ve tendonlar incelenebilir.
Ameliyatsız Tedavi
Tedavinin temelini kişiye özel rehabilitasyon oluşturur:
- Peroneal kasları güçlendirme
- Denge ve propriosepsiyon egzersizleri
- Hareket açıklığının yeniden kazanılması
- Ayak bilekliği veya bantlama
- Spora özgü koordinasyon çalışmaları
- Uygun ayakkabı seçimi
- Kademeli aktiviteye dönüş
Rehabilitasyon yalnızca ağrının geçmesine kadar değil, kuvvet ve denge karşı tarafla yeterli seviyeye ulaşıncaya kadar sürdürülmelidir.
Benzer Konular
Cerrahi Tedavi Ne Zaman Gerekir?
Uygun rehabilitasyona rağmen tekrarlayan burkulma ve güvensizlik devam ediyorsa cerrahi düşünülebilir. Hasarlı dış yan bağlar onarılabilir veya başka bir dokuyla yeniden oluşturulabilir.
Eşlik eden kıkırdak hasarı, tendon problemi veya kemik dizilim bozukluğu varsa aynı tedavi planı içinde ele alınabilir.
Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Sürekli burkulmalar kıkırdak hasarına, tendon sorunlarına ve uzun dönemde eklem dejenerasyonuna katkıda bulunabilir. Bu nedenle tekrarlayan burkulmalar “normal” kabul edilmemelidir.
Not: Akut burkulmalarda üzerine basamama, belirgin şekil bozukluğu veya kemik üzerinde yoğun hassasiyet varsa erken değerlendirme gerekir.