Omuz eklemi geniş hareket kabiliyeti nedeniyle vücudun çıkığa en yatkın eklemlerinden biridir. Omuz çıkığında üst kol kemiğinin başı, kürek kemiğindeki eklem yuvasından tamamen ayrılır. Kısmi ayrılma ise subluksasyon olarak adlandırılır.

Omuzun tekrar tekrar yerinden çıkması veya çıkacakmış gibi hissedilmesi kronik omuz instabilitesi olarak tanımlanır.

Omuz Çıkığı Neden Olur?

  • Açık el veya dirsek üzerine düşme
  • Temas sporları
  • Kol açık durumdayken zorlanma
  • Trafik kazaları
  • Epilepsi nöbeti veya elektrik çarpması
  • Doğuştan bağ gevşekliği
  • Tekrarlayan baş üstü hareketler

Omuz çıkıklarının büyük bölümü öne doğru meydana gelir. Arkaya çıkıklar daha nadirdir ve ilk değerlendirmede gözden kaçabilir.

Belirtileri Nelerdir?

  • Şiddetli omuz ağrısı
  • Omuz şeklinde bozulma
  • Kolu hareket ettirememe
  • Kas spazmı
  • Şişlik
  • Kolda uyuşma veya karıncalanma
  • Tekrarlayan vakalarda güvensizlik hissi
  • Kol belirli pozisyondayken çıkacakmış gibi olma

Omuz Çıkığında Ne Yapılmalıdır?

Omuz çıkığını hasta veya çevresindeki kişiler yerine oturtmaya çalışmamalıdır. Kontrolsüz müdahale kırık, damar veya sinir yaralanmasına neden olabilir.

Kol bulunduğu pozisyonda desteklenmeli ve sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Dolaşım ve sinir muayenesi yapıldıktan sonra omuz uygun yöntemle yerine yerleştirilir.

Benzer Konular

Spor yaralanmaları ve eklem sağlığıyla ilgili diğer başlıkları inceleyin.

Tanı ve Görüntüleme

Röntgen omuz çıkığının yönünü ve eşlik eden kırıkları gösterir. Omuz yerine yerleştirildikten sonra kontrol grafisi çekilebilir.

Tekrarlayan çıkıklarda MR ile labrum ve bağlar; bilgisayarlı tomografiyle eklem yuvası ve üst kol kemiğindeki kemik kayıpları değerlendirilebilir.

İlk Çıkık Sonrasında Tedavi

  • Kısa süreli kol askısı
  • Ağrı ve şişlik kontrolü
  • Kontrollü hareket egzersizleri
  • Rotator manşet kaslarını güçlendirme
  • Kürek kemiği kontrolü
  • Spora özgü rehabilitasyon

Askının gereğinden uzun kullanılması omuz sertliğine yol açabilir. Rehabilitasyonun zamanı hastaya göre planlanmalıdır.

Tekrarlayan Omuz Çıkığı Tedavisi

Genç yaş, temas sporları, bağ ve labrum hasarı ile kemik kaybı tekrar çıkık riskini artırabilir. Tekrarlayan çıkık veya belirgin güvensizlik durumunda cerrahi stabilizasyon değerlendirilebilir.

Uygulanabilecek yöntemler:

  • Artroskopik labrum ve kapsül onarımı
  • Kapsül sıkılaştırma
  • Kemik kaybına yönelik kemik blok işlemleri
  • Üst kol kemiğindeki defekte yönelik ek işlemler

Cerrahi yöntem, yumuşak doku ve kemik kaybının miktarına göre seçilir.

Ameliyat Sonrası Dönem

Kol askısıyla koruma sonrasında hareket açıklığı aşamalı olarak artırılır. Kas güçlendirme ve spora dönüş kontrollü biçimde yürütülür. Temas sporlarına dönüş için omuz hareketinin, gücünün ve stabilitesinin yeterli olması gerekir.

Uyarı: Omuz çıkığına elde soğukluk, renk değişikliği, belirgin uyuşma veya güç kaybı eşlik ediyorsa acil değerlendirme gerekir.