
Dizin iç ve dış tarafında eklemi yana doğru kuvvetlere karşı koruyan iki temel yan bağ bulunur. İç yan bağ medial kollateral bağ, dış yan bağ ise lateral kollateral bağ olarak adlandırılır.
İç yan bağ yaralanmaları dış yan bağ yaralanmalarından daha sık görülür.
Yan Bağ Yaralanmaları Nasıl Oluşur?
Dizin dış tarafından gelen darbe iç yan bağı zorlayabilir. Dizin iç tarafından gelen darbe ise dış yan bağ ve dizin dış-arka köşe yapılarına zarar verebilir.
Başlıca mekanizmalar:
- Futbol ve temas sporlarında çarpışma
- Kayak sırasında dizin yana zorlanması
- Ani yön değiştirme
- Ayağın zemine takılması
- Trafik kazaları
- Diz çıkığı veya çoklu bağ yaralanması
Belirtileri Nelerdir?
- Dizin iç veya dış tarafında ağrı
- Yaralanan bağ üzerinde hassasiyet
- Bölgesel şişlik
- Dizi tam açma veya bükmede zorlanma
- Yürürken güvensizlik
- Dizin yana doğru açıldığı hissi
- Birlikte oluşan yaralanmalarda yaygın şişlik
Yaralanma Dereceleri
Birinci derece
Bağ lifleri gerilmiştir ancak diz stabilitesi korunmuştur.
İkinci derece
Bağda kısmi yırtık ve orta düzeyde gevşeklik bulunur.
Üçüncü derece
Bağ tamamen yırtılmıştır. Dizde belirgin gevşeklik ve instabilite gelişebilir.
Tanı
Muayenede dize içe ve dışa doğru kontrollü stres uygulanarak bağların stabilitesi değerlendirilir. Röntgen, bağın kemikten parça koparıp koparmadığını veya başka kemik yaralanmalarını gösterebilir.
MR bağın yaralanma yerini ve ön çapraz bağ, menisküs veya kıkırdak gibi yapılardaki eşlik eden hasarları değerlendirmek için kullanılabilir.
Benzer Konular
Spor yaralanmaları ve eklem sağlığıyla ilgili diğer başlıkları inceleyin.
İç Yan Bağ Tedavisi
İzole iç yan bağ yaralanmalarının büyük bölümü ameliyatsız tedavi edilebilir:
- İlk dönemde dinlenme ve soğuk uygulama
- Kontrollü yük verme
- Menteşeli dizlik
- Hareket açıklığı egzersizleri
- Kas güçlendirme
- Denge ve koordinasyon çalışmaları
- Kademeli spora dönüş
Dış Yan Bağ Tedavisi
Dış yan bağ yaralanmaları dizin dış-arka köşesindeki diğer yapılarla birlikte görülebilir. Bu nedenle ayrıntılı değerlendirme gerekir. Tam kat, belirgin gevşekliğe yol açan veya çoklu bağ yaralanmasıyla birlikte bulunan dış yan bağ yırtıklarında cerrahi gündeme gelebilir.
Ameliyat Ne Zaman Gerekebilir?
- Bağın kemikten ayrılması
- Belirgin diz instabilitesi
- Çoklu bağ yaralanması
- Dış yan bağ ve posterolateral köşe hasarı
- Uygun rehabilitasyona rağmen devam eden gevşeklik
Spora Dönüş
Ağrının azalması tek başına spora dönüş için yeterli değildir. Diz hareketinin tam olması, kas gücünün geri kazanılması ve yana doğru stres testlerinde stabilitenin sağlanması gerekir.
Uyarı: Dizin belirgin şekil değiştirdiği yüksek enerjili yaralanmalarda acil ortopedik değerlendirme yapılmalıdır.