
Eklem çıkığı, eklemi oluşturan kemik yüzeylerinin normal ilişkisini tamamen kaybetmesidir. Kısmi ayrılma subluksasyon olarak adlandırılır.
Omuz, dirsek, parmak, kalça, diz kapağı ve ayak bileği çevresindeki eklemlerde çıkık oluşabilir. Çıkığa bağ, kıkırdak, tendon, sinir, damar veya kemik yaralanması eşlik edebilir.
Çıkık Belirtileri
- Eklemin şeklinde belirgin bozulma
- Şiddetli ağrı
- Hareket ettirememe
- Şişlik ve morarma
- Eklemde boşluk veya anormal çıkıntı
- Uyuşma ve karıncalanma
- Uç bölgede soğukluk veya renk değişikliği
Çıkıkta İlk Yardım
- Eklem yerine oturtulmaya çalışılmamalı
- Bulunduğu pozisyonda desteklenmeli
- Takı, yüzük ve sıkı eşyalar çıkarılmalı
- Cilde doğrudan temas etmeyen soğuk uygulanmalı
- Yiyecek ve içecek verilmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalı
- Dolaşım ve duyu takip edilmeli
Bilinçsiz düzeltme girişimleri kırık, damar ve sinir yaralanmasına neden olabilir.
Tanı
Travmanın mekanizması öğrenilir ve eklemin şekli incelenir. Çıkığın altındaki bölgenin nabzı, rengi, ısısı, duyusu ve hareketi değerlendirilir.
Röntgen çıkığın yönünü ve eşlik eden kırığı gösterir. Karmaşık yaralanmalarda bilgisayarlı tomografi; bağ, labrum ve kıkırdak hasarında MR kullanılabilir.
Çıkığın Yerine Oturtulması
Çıkık, uygun ağrı kontrolü ve kas gevşemesi sağlandıktan sonra hekim tarafından kapalı yöntemle yerine yerleştirilir. İşlem öncesinde ve sonrasında sinir-damar muayenesi kaydedilir.
Yerleştirme sonrasında kontrol röntgeni çekilebilir.
Sonraki Tedavi
- Kısa süreli atel veya askı
- Ağrı ve şişlik kontrolü
- Kontrollü hareket
- Kas güçlendirme
- Denge ve eklem pozisyon hissi çalışmaları
- Spora kademeli dönüş
Gereğinden uzun hareketsizlik özellikle dirsek ve omuzda sertliğe yol açabilir.
Benzer Konular
Kırıklar, çıkıklar ve kemik iyileşmesiyle ilgili diğer başlıkları inceleyin.
Ne Zaman Ameliyat Gerekir?
- Çıkığın kapalı yöntemle yerine oturmaması
- Eşlik eden kırık
- Eklem içinde sıkışmış doku
- Damar veya sinir basısı
- Büyük bağ ya da kıkırdak yaralanması
- Tekrarlayan çıkık ve kronik instabilite
durumlarında cerrahi tedavi değerlendirilebilir.
Tekrarlayan Çıkıklar
İlk çıkıkta bağ ve eklem kapsülü zarar görebilir. Özellikle genç ve aktif hastalarda omuz veya diz kapağı çıkıkları tekrarlayabilir. Rehabilitasyona rağmen güvensizlik devam ediyorsa stabilizasyon ameliyatı gündeme gelebilir.
Acil Belirtiler
Elde veya ayakta nabız alınamaması, solukluk, soğukluk, ilerleyen uyuşma ya da güç kaybı damar-sinir yaralanmasını düşündürebilir.
Bilgilendirme: Eklem çıkıkları acil tıbbi değerlendirme gerektirir.