
Arka çapraz bağ, dizin merkezinde bulunan ve kaval kemiğinin uyluk kemiğine göre geriye kaymasını sınırlayan güçlü bir bağdır. Ön çapraz bağ yaralanmalarına kıyasla daha az görülür ve çoğunlukla daha yüksek enerjili travmalar sonucunda oluşur.
Arka Çapraz Bağ Nasıl Yaralanır?
En bilinen yaralanma mekanizması, diz bükülü durumdayken kaval kemiğinin ön bölümüne doğrudan darbe alınmasıdır.
Başlıca nedenler:
- Araç içi kazada dizin ön konsola çarpması
- Bükülü diz üzerine düşme
- Futbol ve temas sporları
- Dizin aşırı gerilmesi
- Şiddetli dönme yaralanmaları
- Çoklu bağ yaralanmaları
Belirtileri Nelerdir?
- Dizin arka kısmında veya genelinde ağrı
- Şişlik
- Merdiven inerken zorlanma
- Yokuş aşağı yürürken güvensizlik
- Dizde boşalma hissi
- Koşma ve hızlanmada güçlük
- İleri yaralanmalarda belirgin instabilite
Bazı izole arka çapraz bağ yaralanmalarında belirtiler ön çapraz bağ kopmasına göre daha hafif olabilir.
Tanı Nasıl Konulur?
Fizik muayenede arka çekmece ve posterior sag testleri uygulanabilir. Röntgen ile kemik yaralanmaları değerlendirilir. MR bağın yaralanma derecesini ve eşlik eden menisküs, kıkırdak veya diğer bağ hasarlarını gösterebilir.
Stres grafileri, kaval kemiğinin geriye kayma miktarının ölçülmesine yardımcı olabilir.
Benzer Konular
Spor yaralanmaları ve eklem sağlığıyla ilgili diğer başlıkları inceleyin.
Yaralanmanın Dereceleri
- Birinci derece: Bağ gerilmiştir ancak bütünlüğü büyük ölçüde korunur.
- İkinci derece: Kısmi yırtık ve artmış gevşeklik bulunur.
- Üçüncü derece: Bağ tamamen kopmuştur ve belirgin instabilite oluşabilir.
Ameliyatsız Tedavi
İzole ve daha düşük dereceli yaralanmaların önemli bir bölümü ameliyatsız tedavi edilebilir:
- İlk dönemde şişlik kontrolü
- Özel PCL dizliği
- Kontrollü yük verme
- Diz hareketlerinin geri kazanılması
- Kuadriseps kasının güçlendirilmesi
- Denge ve fonksiyon egzersizleri
- Kademeli spora dönüş
Rehabilitasyonda kaval kemiğini geriye çeken kuvvetlerin kontrol edilmesi önemlidir.
Cerrahi Tedavi
Şu durumlarda rekonstrüksiyon gündeme gelebilir:
- Belirgin ve devam eden instabilite
- Birden fazla diz bağının yaralanması
- Bağın kemikten koparak kemik parçası taşıması
- Aktif sporcularda fonksiyon kaybı
- Ameliyatsız tedaviye rağmen süren yakınmalar
Cerrahide hasarlı bağ uygun bir tendon grefti kullanılarak yeniden oluşturulabilir.
İyileşme ve Spora Dönüş
Arka çapraz bağ rehabilitasyonu kontrollü ve aşamalı yürütülür. Kas gücü, diz kontrolü ve fonksiyon testleri yeterli düzeye ulaşmadan temaslı veya yön değiştirmeli sporlara dönülmemelidir.
Uyarı: Yüksek enerjili travmalarda damar ve sinir yaralanması ihtimali bulunduğundan dolaşım ve duyu değerlendirmesi önemlidir.