Aşil tendonu, baldır kaslarını topuk kemiğine bağlayan ve yürüme, koşma, sıçrama ile parmak ucuna yükselme sırasında önemli görev üstlenen güçlü bir tendondur.

Aşil tendonunda aşırı kullanıma bağlı tendinopati, kısmi yırtık veya tam kopma meydana gelebilir.

Aşil Tendonu Yaralanmasının Türleri

Aşil tendinopatisi

Tendonun tekrarlayan yüklenme sonucunda yapısal olarak zorlanması ve kalınlaşmasıdır. Ağrı genellikle kademeli başlar.

Kısmi yırtık

Tendon liflerinin bir bölümü hasar görür. Ağrı ve güç kaybı oluşabilir ancak tendon bütünlüğü tamamen kaybolmamıştır.

Tam Aşil tendon kopması

Tendon bütünlüğü tamamen bozulur. Genellikle ani itme, hızlanma veya sıçrama sırasında ortaya çıkar.

Belirtileri Nelerdir?

Aşil tendinopatisinde:

  • Sabah ilk adımlarda sertlik
  • Aktivite başlangıcında ağrı
  • Tendonda kalınlaşma
  • Topuk arkasında hassasiyet
  • Koşma ve sıçramada ağrı

Tam kopmada:

  • Baldırın altına darbe alınmış hissi
  • Ani kopma sesi
  • Topuk arkasında keskin ağrı
  • Parmak ucuna kalkamama
  • Yürüme sırasında itme gücünün kaybı
  • Tendon hattında boşluk

Ağrının kısa sürede azalması tendonun sağlam olduğu anlamına gelmez.

Tanı Nasıl Konulur?

Muayenede tendon devamlılığı, parmak ucuna yükselme ve baldır sıkma testi değerlendirilir. Tanı çoğu zaman muayeneyle konulabilir. Ultrason veya MR, yırtığın yeri ve tendon uçları arasındaki mesafe hakkında bilgi sağlayabilir.

Aşil Tendinopatisi Tedavisi

  • Aktivite yoğunluğunun düzenlenmesi
  • Kademeli tendon yükleme programı
  • Baldır kaslarını güçlendirme
  • Uygun ayakkabı
  • Geçici topuk yükseltici
  • Fizik tedavi
  • Hekim önerisiyle ilaç
  • Spora kontrollü dönüş

Tam dinlenme yerine tendonun kapasitesine uygun, kontrollü yükleme çoğu hastada rehabilitasyonun temelini oluşturur.

Aşil Tendonu Kopması Tedavisi

Tam kopmalar hem ameliyatsız hem cerrahi yöntemle tedavi edilebilir. Karar verilirken:

  • Hastanın yaşı
  • Aktivite düzeyi
  • Yaralanmanın üzerinden geçen süre
  • Tendon uçlarının durumu
  • Ek hastalıklar
  • Yara iyileşmesi riski
  • Spora dönüş hedefi

dikkate alınır.

Ameliyatsız tedavide ayak bileği özel botla uygun pozisyonda tutulur ve fonksiyonel rehabilitasyon uygulanır. Cerrahi tedavide tendon uçları açık veya sınırlı kesili yöntemlerle onarılabilir.

Benzer Konular

Spor yaralanmaları ve eklem sağlığıyla ilgili diğer başlıkları inceleyin.

İyileşme Süreci

Hem ameliyatlı hem ameliyatsız tedavide rehabilitasyon belirleyicidir. Süreçte:

  1. Tendonun korunması
  2. Kontrollü yük verme
  3. Ayak bileği hareketlerinin kazanılması
  4. Baldır kuvvetinin geliştirilmesi
  5. Koşu ve sıçrama hazırlığı
  6. Spora özgü testler

yer alır.

Ne Zaman Başvurulmalı?

Ani bir kopma sesi, topuk arkasında boşluk, parmak ucuna kalkamama veya itme gücünde belirgin azalma varsa gecikmeden değerlendirme yapılmalıdır.

Uyarı: Baldır ağrısı ve şişliği damar pıhtısı gibi başka nedenlerle de oluşabilir. Ani yaygın şişlik ve nefes darlığı acil değerlendirme gerektirir.